Promocja czytelnictwa? Wątpię

Na blogu Książki na ostro ukazał się ostry tekst o festiwalach literackich i promocji czytelnictwa. Dobrze, bo wokół „promocji czytelnictwa” jest tyle zamieszania, że trzeba o tym dyskutować, i to stanowczo. Od dawna sobie obiecuję, że się za to wezmę na Widowni, ale temat przytłacza tak bardzo, że pozostaję na etapie snucia ambitnych planów. Chcę na przykład wypisać z książki „Szwecja czyta. Polska czyta” wszystkie podawane tam wyjaśnienia, dlaczego Szwecja czyta, a Polska raczej nie czyta. I przyjrzeć się mocy tych wyjaśnień. Dużo pracy, ale podobno jak się publicznie wyrazi jakieś postanowienie, to łatwiej je dotrzymać. Podobno.

Wracając do wpisu „Święto literatury? Coraz bardziej wątpię”, tu zadanie będzie łatwiejsze. Podzielę się kilkoma szybkimi komentarzami do wybranych stwierdzeń autorki (która, nawiasem mówiąc, skradła moje serce czyniąc osią tekstu ponumerowaną listę tez). Paulina Małochleb pisze:

Święto festiwalowe zawsze musi kręcić się wokół jakiegoś problemu, a zatem najczęściej wybiera się książki ważne społecznie, poruszające „palącą kwestię”, „łamiące tabu” – zatem temat określa wartość. Dyskusja dotyczy książek ważnych, a nie książek dobrych.

Czytaj dalej

Jak zwiększyć uczestnictwo w kulturze?

Edukacja kulturowa! I artystyczna, nie zapominajmy o artystycznej!! Promocja czytelnictwa. Więcej środków na konkursy grantowe. Ustawa o jednolitej cenie książki.

To na pewno zwiększy uczestnictwo w kulturze. Podniesie poziom czytelnictwa. Rozwiąże problem, a problem to: słaba edukacja, za mało promocji, brak kampanii społecznych, cherlawy rynek książki…

A jeśli, gdy pomyśleć fundamentalnie i dalekowzrocznie, problem i jego rozwiązanie są gdzie indziej? Kiedyś mnie to uderzyło, męczyło potem przez jakiś czas, a teraz wraca z całą mocą. Przez fragment książki Tomasza Szlendaka i Krzysztofa Olechnickiego Nowe praktyki kulturalne Polaków.

Stwierdzono, że istnieje silny związek między niskim stopniem zaangażowania w wybrane praktyki kulturowe (np. czytanie, odwiedzanie muzeów, twórczość) a wysokim stopniem nierówności społecznej. Mówiąc inaczej, tam gdzie nie ma spójności społecznej, tam strefa kultury nie ma się nazbyt dobrze i ucieka w rejony najprostszego wspólnego mianownika (np. dance, disco, popu, kiczu i cekinów). Im większy dystans między jedną piątą najbogatszych mieszkańców państwa a jedną piątą najbiedniejszych, tym sfera kultury ma się gorzej. (s. 51)

Czytanie książek jeszcze mocniej wiąże się z nierównościami społecznymi. Im większa rozpiętość dochodów w danym kraju, tym mniej osób czyta literaturę. (s. 52)

Silny związek. To nie znaczy „jedyna przyczyna” niskiego poziomu uczestnictwa w kulturze.

Ale wystarczy do sformułowania postulatu, w myśl którego każda dyskusja o uczestnictwie w kulturze powinna odnosić się również do ogólnych kwestii spójności społecznej. Edukacja, promocja, zmiana prawa, zwiększanie nakładów na kulturę – nie wystarczą. Kluczem jest kondycja społeczeństwa. Rozmawiać o kulturze, to także rozmawiać o nierównościach społecznych. Nie tylko o tym, jak „poprawić funkcjonowanie sektora kultury”, czy „zachęcić Polaków do większej aktywności kulturalnej”.

Zależy Tobie na zwiększeniu uczestnictwa w kulturze? Walcz o przestrzeganie praw pracowniczych. Popieraj rozwiązania na rzecz sprawiedliwej redystrybucji dochodów. Przyglądaj się nowym pomysłom, na przykład koncepcji dochodu podstawowego.

Konsekwentna polityka kulturalna jest przede wszystkim polityką.

 

 

Jeszcze tu wrócę

Od pewnego czasu na blogu nie pojawiają się nowe wpisy.

Ale jestem aktywny na Facebooku i na Twitterze.

Jeżeli (w końcu) opublikuję nową notkę, na pewno poinformuję o tym w newsletterze (zapisy na dole strony).

Dziękuję za uwagę, wracam do przerwy.

By new versión by ebnz - Praca własna Ta grafika wektorowa została stworzona za pomocą programu Inkscape., CC BY 2.5,

By new versión by ebnz – Praca własna Ta grafika wektorowa została stworzona za pomocą programu Inkscape., CC BY 2.5,

Studium studium przypadku

Pamiętam dokładnie, kiedy to się stało. Jesienny wieczór. Sopot. Przyciemnione światła, piękny widok na zatokę, sala pełna ludzi. Przegląd najlepszych kampanii reklamowych i PR-owych, które zdobyły nagrody na Festiwalu Reklamy w Cannes. Czytaj dalej

hashtag kultura

Spacerowałem ostatnio. W Lublinie. I przy Centrum Spotkania Kultur natrafiłem na tablicę z opisem linii programowych tej nowej instytucji kultury. Tablica była solidnie zahashtagowana.

fragment tablicy informującej o liniach programowych Centrum Spotkania Kultur w Lublinie

Czytaj dalej